poszukiwanie przyczyn c.d.
02.06.09
O poszukiwaniu przyczyn ludzkiego zachowania-czy jestśmy „dobrymi psychologami” ? Gdy formujemy wyobrażenie na temat ludzi, z którymi mamy do czynienia, korzystając z naszych ukrytych teorii osobowości, w wielu momnetach stosujemy inny ze skrótów poznawczych jakimi są kategorie. Cały ten proces nazywa się kategoryzowaniem. Połączenia między poszczególnymi cechami oraz istnienie wymiarów (czy cech) centralnych i peryferyjnych powodują, że dysponujemy pewnymi „wzorcami”, do których dopsowujemy ludzi. Do każdego takiego (wzorca) kategorii może należeć wielu ludzi. Strukura i treść naszej prywatnej teorii osobowości są efektem doświadczeń i obserwacji innych, jak i samego siebie. Reguły tworzenia konstukcji: 1.Zasada współzmienności - jeśli obserwujemy, iż wraz ze zmianą jakiegoś elementu wydarzenia, w którym ktoś bierze udział, zmienia się także jakieś jego zachowanie, wówczas zaczynamy dostrzegać związek przyczynowo-skutkowy między tym elementem a danym zachowaniem. Wystepuje korelacja w czasie. 2. Zróżnicowane spostrzeganie aktora w porównaniu z obserwatorem. Obserwatorem nazywa się tego kto szuka przyczyn własnego zachowania, zaś aktorem osobę, którą obserwujemy i staramy się ustalić przyczyny jej zachowania. Generalnie prawidłowość ta dotyczy przeceniania roli czynników zewnętrznych w kreowaniu zachowania. 3. Efekty interferencji-rola pierwszegowrażenia (efekt przeciwieństwa). Efekt aureoli albo Polyany –tworzenia pozytywnego obrazu drugiego człowieka. -koncepcja „kozła ofianego”, -skróty poznawcze, W podstawowej formie teorie atrybucji zakładają, że proces poszukiwania przyczyn czyjegos zachowania jest procesem logicznego, opartego na rozumowych przesłankach, myślenia. W wielu momentach istotnym zródłem błędów jest dążenie do znalezienia powodów zdarzeń, mimo braku odpowiedniej informacji i przecenianiu cech indywidualnych kosztem sytuacyjnych.